Τονισμός

Σε κάθε λέξη που έχει δύο ή περισσότερες συλλαβές υπάρχει μια συλλαβή που προφέρεται πιο δυνατά από τις άλλες. Η συλλαβή αυτή παίρνει ένα σημαδάκι που λέγεται τόνος ( ΄ ) .

Ποιες λέξεις τονίζονται;

Κάθε λέξη που έχει δύο η περισσότερες συλλαβές παίρνει τόνο. Π.χ.: δένω, αυτοκίνητο
Καμιά πολυσύλλαβη λέξη  δεν τονίζεται πιο πάνω από την προπαραλήγουσα. Π.χ.: απάντηση

⇒ Προσοχή: Οι λέξεις που τονίζονται στην προπαραλήγουσα παίρνουν δύο τόνους όταν συνοδεύονται από τους αδύνατους τύπους της προσωπικής αντωνυμίας. Π.χ.: Πήγαινε στο δωμάτιό σου.

Ποιες λέξεις δεν τονίζονται;

Οι μονοσύλλαβες λέξεις δεν τονίζονται. Π.χ.: και, μην, τι, τα ,θα, για, φως

⇒  Εξαιρούνται:

• Οι ερωτηματικές λέξεις «πού» και «πώς», οι φράσεις «πού και πού» και «πώς και πώς» και ο διαζευκτικός σύνδεσμος «ή».
• Οι λέξεις που έχουν δύο φωνήεντα αλλά προφέρονται σε μία συλλαβή. Π.χ.: γιος, μια, πια, πιο, ποιες
• Οι λέξεις που γράφονται ολόκληρες με κεφαλαία γράμματα. Π.χ.: ΕΛΛΑΔΑ, ΙΣΤΟΡΙΑ

Διάλεξε ποια μονοσύλλαβη λέξη ταιριάζει στις προτάσεις.

Πού μπαίνει ο τόνος;

• Ο τόνος μπαίνει πάνω από φωνήεντα, ποτέ πάνω από σύμφωνα. Π.χ.: μαμά, φασόλι
• Όταν το πρώτο γράμμα μιας λέξης είναι κεφαλαίο, ο τόνος μπαίνει αριστερά και πάνω από το κεφαλαίο γράμμα. Π.χ.: Άρτεμις, Άννα
• Στους διφθόγγους ο τόνος μπαίνει πάνω από το πρώτο φωνήεν. Π.χ.: νεράιδα, κορόιδο
• Στους καταχρηστικούς διφθόγγους ο τόνος μπαίνει πάνω από το δεύτερο φωνήεν. Π.χ.: παδιά, πιάνω, μοιάζω
• Στους συνδυασμούς αυ και ευ ο τόνος μπαίνει πάνω από το δεύτερο φωνήεν. Π.χ.: αύριο, εύκολα
• Στα δίψηφα φωνήεντα ο τόνος μπαίνει πάνω από το δεύτερο φωνήεν. Π.χ.: είναι, παπούτσι, παίρνω, οίκος